Öğretmen Değerlendirme Okuryazarlığı Modellerinin İncelemesi: Tanımlar ve Temel Bileşenler Üzerine Bir Bakış

In educational systems, assessment literacy is seen as a fundamental professional requirement; thus, emphasis has been placed on assessing and enhancing teachers' assessment literacy in the last two decades (Deluca, LaPointe-McEwan, & Luhanga, 2016). The need for an accurate assessment of student achievement, the rising importance of accountability with the implementation of high-risk exams in education, also the growing significance of formative assessment approach and including these ideas to supporting teachers in assessment, the concept of assessment literacy has been reexamined and various models related to the concept have been developed. The aim of this research was to systematically review assessment literacy models in order to compile and evaluate the information acquired regarding teacher assessment literacy. In this context, six assessment literacy models (Abell & Siegel, 2011; Willis et al., 2013; Xu & Brown, 2016; Pastore & Andrade, 2019; Girgla et al., 2021; Chan & Luk, 2022) were analyzed. Assessment knowledge is seen as the cornerstone of these models, and continuous improvement of teachers' assessment skills is encouraged. The models investigated in the study all have one thing in common: teachers need to be well-versed in assessment information, methods, and tools. The models differ in terms of the disciplines, dimensions, and competencies they stress. Each model aims to develop different aspects of teachers by emphasizing different dimensions of assessment literacy. These distinctions demonstrate that the models emphasize different viewpoints, goals, and needs. The advantages and limitations of each model should be studied in order to select the model that best matches teachers' needs, as they may differ depending on the learning environment, discipline, and aims of the teachers. As a result, these models provide a distinctive guide for increasing teachers' assessment literacy.

Değerlendirme okuryazarlığı, eğitim sistemlerinde temel bir mesleki gereklilik olarak görülmekte ve bu nedenle son yirmi yılda öğretmenlerin değerlendirme okuryazarlıklarının ölçülmesi ve desteklenmesi ön planda tutulmaktadır (Deluca, LaPointe-McEwan, ve Luhanga, 2016). Öğrenci başarısının doğru bir şekilde değerlendirilmesi ihtiyacı ve eğitimde yüksek riskli sınavların uygulanmasıyla birlikte hesapverilebilirlik olgusunun önem kazanması, biçimlendirici değerlendirme anlayışının ön plana çıkması ve bunlara ek olarak değerlendirme konusunda öğretmenlerin desteklenmesi fikri, değerlendirme okuryazarlığı kavramının yeniden ele alınmasına ve kavramla ilgili farklı modeller geliştirilmesine neden olmuştur. Bu araştırmada öğretmen değerlendirme okuryazarlığı modellerinin sistematik bir şekilde incelenerek, bu alanda elde edilen bulguları derlemek ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda altı değerlendirme okuryazarlığı modeli (Abell ve Siegel, 2011; Willis vd., 2013; Xu ve Brown, 2016; Pastore ve Andrade, 2019; Girgla vd., 2021; Chan ve Luk, 2022) incelenmiştir. Modellerde değerlendirme bilgisinin modellerin temelini oluşturduğu görülmekte ve öğretmenlerin değerlendirme becerilerinin sürekli olarak geliştirilmesi vurgulanmaktadır. Araştırmada incelenen modeller öğretmenlerin değerlendirme bilgisine, yöntemlerine ve araçlarına hâkim olmalarının önemli olduğu konusunda ortak bir paydada birleşmektedir. Modellerin odaklandıkları alanlar, boyutlar ve yeterlilikler bağlamında farklılaştığı görülmektedir. Her bir model, değerlendirme okuryazarlığının farklı boyutlarını vurgulayarak öğretmenlerin farklı yönlerini geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu farklılıklar, modellerin farklı bakış açılarına, hedeflere ve ihtiyaçlara odaklandığını göstermektedir. Hangi modelin kullanılacağı; öğretmenlerin öğrenme ortamına, disiplinlerine ve hedeflerine bağlı olarak değişebileceği için, öğretmenlerin ihtiyaçlarına en uygun olan modeli seçmek amacıyla her bir modelin avantajları ve kısıtlamaları dikkate alınmalıdır. Sonuç olarak, bu modeller öğretmenlerin değerlendirme okuryazarlığını geliştirmek için farklı birer rehber sunmaktadır.