Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Covid-19 pandemi sürecinde Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin uzaktan eğitim memnuniyet algıları üzerine bir araştırma

Yıl 2021, Cilt 5, Sayı 2, 126 - 147, 31.12.2021

Öz

Tüm dünya ülkeleri gibi ülkemiz de COVID-19 salgını nedeniyle hızlı bir şekilde uzaktan eğitim sistemine geçmiş ve bu geçiş birçok sorunları da beraberinde getirmiştir. Yaşanan bu ani geçiş tüm eğitim kurumlarındaki öğrencilerin eğitim memnuniyetlerinde olduğu gibi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin de uzaktan eğitime yönelik memnuniyetlerini etkilemiştir. Bu araştırma, COVID-19 pandemisi döneminde Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin uzaktan eğitim memnuniyet algılarının incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırma verileri hem nicel hem de nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseni kullanılarak toplanmıştır. Bu kapsamda, nicel verilerini toplamaya yönelik olarak Uzaktan Eğitim Memnuniyet Anketi ve nitel veriler için de yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya Artvin ilindeki Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde okuyan 270 öğrenci katılmıştır. Elde edilen nicel veriler yüzde ve frekans istatistikleri ile analiz edilirken, nitel veriler de betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin uzaktan eğitim memnuniyetlerinin düşük olduğu, uygulamalı dersleri uzaktan eğitimle öğrenmelerinin zor olduğu, yüz yüze eğitimin meslek öğrenmelerinde daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin idare ve öğretmenlerle herhangi bir iletişim problemi yaşamadıkları, uzaktan eğitimle aldıkları dersler ile sınavda çıkan soruların tutarlı olduğu görülmüştür. Eğitim Bilişim Ağı (EBA)’nda yaşanan altyapı problemlerinin, internet kesintilerinin ve buna bağlı olarak derslerin sürekli bölünmesinin öğrencilerin öğrenme isteklerini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak öğrencilerin uzaktan eğitim memnuniyet algılarını iyileştirmek, öğrenme motivasyonunu artırmak ve meslek derslerini etkili öğrenmelerini sağlamak için uzaktan eğitimde öğrenci etkileşimini daha artırıcı yöntemlere başvurulması, web 2.0 araçlarının meslek derslerinde daha yoğun kullanımı, öğrencilerin kendi öğrenme sorumluluklarını almasını sağlayacak etkinliklere ağırlık verilmesi, EBA’da halihazırda devam eden altyapı problemlerinin giderilmesi sonuçlarına varılmıştır.

Kaynakça

  • Ağır, F. (2007). Özel okullarda ve devlet okullarında çalışan ilköğretim öğretmenlerinin uzaktan eğitime karşı tutumlarının belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi) Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir, Türkiye.
  • Aktaş, Ö., Büyüktaş, B., Gülle, M., & Yıldız, M. (2020). Covid-19 Virüsünden Kaynaklanan İzolasyon Günlerinde Spor Bilimleri Öğrencilerinin Uzaktan Eğitime Karşı Tutumları. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-9.
  • Altın, H. M., & Kalelioğlu, F. (2015). Fatih projesi ile ilgili öğrenci ve öğretmen görüşleri. Başkent University Journal of Education, 2(1), 89-105.
  • Anadolu Üniversitesi. (2020, 01). Açıköğretim Fakültesi Genel Bilgi. Anadolu Üniversitesi. https://abp.anadolu.edu.tr/tr/birim/genelBilgi/2/1/1
  • Bag, M., & Sade, G. (2020, 05 04). Dünyada Covid-19: İlk 4 ayında neler yaşandı? Salgının seyri ne durumda? Euronews.https://tr.euronews.com/2020/05/04/dunyada-covid-19-salg-n-n-ilk-100-gununde-yasananlar-ilk-nerede-ortaya-c-kt-nas-l-yay-ld
  • BBC News. (2021, Kasım 1). Covid haritası: Dünyada son durum ne, toplam vaka ve can kaybı hangi seviyede? BBC News. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51719684
  • Buluk, B., & Eşitti, B. (2020). Koronavirüs (COVID-19) Sürecinde Uzaktan Eğitimin Turizm Lisans Öğrencileri Tarafindan Değerlendirilmesi. Journal of Awareness, 5(3), 285-298.
  • Canbal, M., Kerkez, B., Suna, E., Numanoğlu, K. & Özer, M. (2020). Mesleki ve Teknik Ortaöğretimde Paradigma Değişimi İçin Yeni Bir Adım: Eğitim Programlarının Güncellenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 11(21), 1-26.
  • Cicha, K., Rizun, M., Rutecka, P., & Strzelecki, A. (2021). COVID-19 And Higher Education: First-Year Students’ Expectations Toward Distance Learning. Sustainability, 13(4), 1889. doi: 10.3390/su13041889
  • Çiftçi, E., & Çoksuer, F. (2020). Yeni Koronavirüs İnfeksiyonu: Covid-19. Flora İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dergisi, 25(1), 9-18.
  • Dehghanbanadaki, H., Seif, F., Vahidi, Y., Razi, F., Hashemi, E., Khoshmirsafa, M., & Aazami, H. (2020). Bibliometric Analysis of Global Scientific Research on Coronavirus (COVID-19). Medical Journal of The Islamic Republic of Iran (MJIRI), 34(1), 354-362. http://mjiri.iums.ac.ir/article-1-6629-en.html.
  • Dinh, L. P., & Nguyen, T. T. (2020). Pandemic, social distancing, and social work education: Students’ satisfaction with online education in Vietnam. Social Work Education, 39(8), 1074-1083.
  • Eygü, H., & Karaman, S. (2013). Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Memnuniyet Algıları Üzerine Bir Araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 36-59.
  • Genç, M. F., & Gümrükçüoğlu, S. (2020). Koronavirüs (Covıd-19) Sürecinde İlâhiyat Fakültesi Öğrencilerinin Uzaktan Eğitime Bakışları. Electronic Turkish Studies, 15(4).
  • Gülbahar, Y. (2011). E-Öğrenme. Pegem Akademi.
  • Güler, A. Y. (2020, 03 13). Türkiye Koronavirüs İçin Etkin Önlemler aldı. AA. https://www.aa.com.tr/tr/koronavirus/turkiye-koronavirus-icin-etkin-onlemler-aldi/1765471
  • Holmberg, B. (1989). Theory and practice of distance education. London: Routledge.
  • Hossain, M. M. (2020). Current Status of Global Research On Novel Coronavirus Disease (COVID-19): A Bibliometric Analysis And Knowledge Mapping [version 1; peer review: 1 approved with reservations]. F1000Research, 9, 1-13. https://doi.org/10.12688/f1000research.23690.1
  • İşman, A. (2011). Uzaktan Eğitim. Pegem Akademi.
  • Kapıdere, M., & Çetinkaya, H. N. (2017). Eğitim Bilişim Ağı (EBA) Mobil Uygulamasının Değerlendirilmesi. International Journal of Active Learning, 2(2), 1-14.
  • Kaptan, F., & Korkmaz, H. (2000). Fen Öğretiminde Tümel (Portfolio) Değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(19).
  • Kaptan, S. (1998). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri. Seçkin Yay.
  • Koppelman, H., & Vranken, H. (2008). Experiences With a Synchronous Virtual Classroom In Distance Education. ACM SIGCSE Bulletin, 40(3), 194-198.
  • Kurtdede Fidan, N., Erbasan, Ö., & Kolsuz, S. (2016). Sınıf Öğretmenlerinin Eğitim Bilişim Ağı’ndan (EBA) Yararlanmaya İlişkin Görüşleri. Journal of International Social Research, 9(45).
  • Kürtüncü, M., & Kurt, A. (2020). Covid-19 Pandemisi Döneminde Hemşirelik Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Konusunda Yaşadıkları Sorunlar. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 66-77.
  • Marsh, B., Mitchell, N., & Adamczyk, P. (2010). Interactive Video Technology: Enhancing Professional Learning In Initial Teacher Education. Computers & Education, 54(3), 742-748.
  • MEB Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı (2010), G. D. Modüler Program Uygulamalarının Değerlendirilmesi.
  • Mengi, A., & Alpdoğan, Y. (2020). Covid-19 Salgını Sürecinde Özel Eğitim Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Süreçlerine İlişkin Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 413-437.
  • Nilsson, L. (2021). Distance Education in High Schools in Sweden During Covid-19: Analysis of Students’ Perceptions.
  • Serçemeli, M., & Kurnaz, E. (2020). Covid-19 Pandemi Döneminde Öğrencilerin Uzaktan Eğitim Ve Uzaktan Muhasebe Eğitimine Yönelik Bakış Açıları Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 40-53.
  • Sezgin, S., & Fırat, M. Covid-19 Pandemisinde Uzaktan Eğitime Geçiş ve Dijital Uçurum Tehlikesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(4), 37-54.
  • Soysal, G. (2020). Koronavirüs Salgını ve Yaşlılık. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 290-301.
  • Tashakkori, A., & Creswell, J. W. (2007). The New Era of Mixed Methods. Journal of Mixed Methods Research, 1(1), 3-7.
  • T.C. Sağlık Bakanlığı (2020). Covid-19 (SARS-CoV2 Enfeksiyonu) Rehberi. Erişim: https://covid19bilgi. saglik. gov. tr/depo/rehberler/COVID-19_Rehberi. pdf (Erişim Tarihi: 16.07. 2020).
  • Telli, S. G., & Altun, D. (2020). Coronavirüs ve Çevrimiçi (Online) Eğitimin Önlenemeyen Yükselişi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(1), 25-34.
  • Uçkaç, K. (2020). Sağlık Meslek Lisesi Öğrencilerinde Covid-19 Pandemi Sürecine Bağlı Uzaktan Eğitimin Öğrenci Duygu Ve Davranışları Üzerindeki Etkileri. Sağlık Bilimlerinde Eğitim Dergisi, 3(1), 34-44.
  • Uluğ, F., & Kaya, Z. (1997). Uzaktan Eğitim Yaklaşımıyla İlköğretim.
  • Unesco. (2020). Unesco. Covid-19 Educational Disruption and Response. https://en.unesco.org/covid19/educationresponse
  • Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. (2020). İlkokul, Ortaokul ve Lise Öğrencileri İçin EBA ve TRT-EBA TV ile Uzaktan Eğitim Sürüyor. Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. https://yegitek.meb.gov.tr/www/ilkokul-ortaokul-ve-lise-ogrencileri-icin-eba-ve-trt-eba-tv-ile-uzaktan-egitim-suruyor/icerik/3037

A Research on Vocational and Technical Anatolian High School Students' Satisfaction on Distance Education During COVID-19 Pandemic

Yıl 2021, Cilt 5, Sayı 2, 126 - 147, 31.12.2021

Öz

Like all the countries around the world, our country has quickly switched to the distance education system due to the COVID-19 pandemic, and this transition has brought many problems with it. This sudden transition has negatively affected the Vocational and Technical Anatolian High School students’ satisfaction towards distance education. This research was carried out to examine satisfaction of Vocational and Technical Anatolian High School students on distance education during the COVID-19 pandemic. The research data were collected using a mixed research design in which both quantitative and qualitative methods were used together. In this context, the Distance Education Satisfaction Questionnaire was used to collect quantitative data. For qualitative data, semi-structured interview method was used. 270 students studying at Vocational and Technical Anatolian High Schools in Artvin province participated in the research. While the quantitative data obtained were analyzed with percentage and frequency statistics, qualitative data were analyzed with thematic analysis method. As a result of the research, it has been determined that students’ satisfaction on distance education is low, because the students thought that it was difficult for them to learn the applied courses via distance education. They also thought that face-to-face education is more effective than the distance education in vocational learning. The results also showed that the students did not have any communication issues with the administrators and the teachers during the distance education process, and the questions they received in the exam were consistent with the courses they took in distance education. It has been determined that the infrastructure problems experienced in EBA and internet interruptions of the courses negatively affected the students' desire to learn. As a result, it was concluded that students need well-designed vocational courses consisting Web 2.0 tools, focusing on the activities that will enable them to take their own learning responsibilities, and having no infrastructure issues in the distance education process.

Kaynakça

  • Ağır, F. (2007). Özel okullarda ve devlet okullarında çalışan ilköğretim öğretmenlerinin uzaktan eğitime karşı tutumlarının belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi) Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir, Türkiye.
  • Aktaş, Ö., Büyüktaş, B., Gülle, M., & Yıldız, M. (2020). Covid-19 Virüsünden Kaynaklanan İzolasyon Günlerinde Spor Bilimleri Öğrencilerinin Uzaktan Eğitime Karşı Tutumları. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-9.
  • Altın, H. M., & Kalelioğlu, F. (2015). Fatih projesi ile ilgili öğrenci ve öğretmen görüşleri. Başkent University Journal of Education, 2(1), 89-105.
  • Anadolu Üniversitesi. (2020, 01). Açıköğretim Fakültesi Genel Bilgi. Anadolu Üniversitesi. https://abp.anadolu.edu.tr/tr/birim/genelBilgi/2/1/1
  • Bag, M., & Sade, G. (2020, 05 04). Dünyada Covid-19: İlk 4 ayında neler yaşandı? Salgının seyri ne durumda? Euronews.https://tr.euronews.com/2020/05/04/dunyada-covid-19-salg-n-n-ilk-100-gununde-yasananlar-ilk-nerede-ortaya-c-kt-nas-l-yay-ld
  • BBC News. (2021, Kasım 1). Covid haritası: Dünyada son durum ne, toplam vaka ve can kaybı hangi seviyede? BBC News. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51719684
  • Buluk, B., & Eşitti, B. (2020). Koronavirüs (COVID-19) Sürecinde Uzaktan Eğitimin Turizm Lisans Öğrencileri Tarafindan Değerlendirilmesi. Journal of Awareness, 5(3), 285-298.
  • Canbal, M., Kerkez, B., Suna, E., Numanoğlu, K. & Özer, M. (2020). Mesleki ve Teknik Ortaöğretimde Paradigma Değişimi İçin Yeni Bir Adım: Eğitim Programlarının Güncellenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 11(21), 1-26.
  • Cicha, K., Rizun, M., Rutecka, P., & Strzelecki, A. (2021). COVID-19 And Higher Education: First-Year Students’ Expectations Toward Distance Learning. Sustainability, 13(4), 1889. doi: 10.3390/su13041889
  • Çiftçi, E., & Çoksuer, F. (2020). Yeni Koronavirüs İnfeksiyonu: Covid-19. Flora İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dergisi, 25(1), 9-18.
  • Dehghanbanadaki, H., Seif, F., Vahidi, Y., Razi, F., Hashemi, E., Khoshmirsafa, M., & Aazami, H. (2020). Bibliometric Analysis of Global Scientific Research on Coronavirus (COVID-19). Medical Journal of The Islamic Republic of Iran (MJIRI), 34(1), 354-362. http://mjiri.iums.ac.ir/article-1-6629-en.html.
  • Dinh, L. P., & Nguyen, T. T. (2020). Pandemic, social distancing, and social work education: Students’ satisfaction with online education in Vietnam. Social Work Education, 39(8), 1074-1083.
  • Eygü, H., & Karaman, S. (2013). Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Memnuniyet Algıları Üzerine Bir Araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 36-59.
  • Genç, M. F., & Gümrükçüoğlu, S. (2020). Koronavirüs (Covıd-19) Sürecinde İlâhiyat Fakültesi Öğrencilerinin Uzaktan Eğitime Bakışları. Electronic Turkish Studies, 15(4).
  • Gülbahar, Y. (2011). E-Öğrenme. Pegem Akademi.
  • Güler, A. Y. (2020, 03 13). Türkiye Koronavirüs İçin Etkin Önlemler aldı. AA. https://www.aa.com.tr/tr/koronavirus/turkiye-koronavirus-icin-etkin-onlemler-aldi/1765471
  • Holmberg, B. (1989). Theory and practice of distance education. London: Routledge.
  • Hossain, M. M. (2020). Current Status of Global Research On Novel Coronavirus Disease (COVID-19): A Bibliometric Analysis And Knowledge Mapping [version 1; peer review: 1 approved with reservations]. F1000Research, 9, 1-13. https://doi.org/10.12688/f1000research.23690.1
  • İşman, A. (2011). Uzaktan Eğitim. Pegem Akademi.
  • Kapıdere, M., & Çetinkaya, H. N. (2017). Eğitim Bilişim Ağı (EBA) Mobil Uygulamasının Değerlendirilmesi. International Journal of Active Learning, 2(2), 1-14.
  • Kaptan, F., & Korkmaz, H. (2000). Fen Öğretiminde Tümel (Portfolio) Değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(19).
  • Kaptan, S. (1998). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri. Seçkin Yay.
  • Koppelman, H., & Vranken, H. (2008). Experiences With a Synchronous Virtual Classroom In Distance Education. ACM SIGCSE Bulletin, 40(3), 194-198.
  • Kurtdede Fidan, N., Erbasan, Ö., & Kolsuz, S. (2016). Sınıf Öğretmenlerinin Eğitim Bilişim Ağı’ndan (EBA) Yararlanmaya İlişkin Görüşleri. Journal of International Social Research, 9(45).
  • Kürtüncü, M., & Kurt, A. (2020). Covid-19 Pandemisi Döneminde Hemşirelik Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Konusunda Yaşadıkları Sorunlar. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 66-77.
  • Marsh, B., Mitchell, N., & Adamczyk, P. (2010). Interactive Video Technology: Enhancing Professional Learning In Initial Teacher Education. Computers & Education, 54(3), 742-748.
  • MEB Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı (2010), G. D. Modüler Program Uygulamalarının Değerlendirilmesi.
  • Mengi, A., & Alpdoğan, Y. (2020). Covid-19 Salgını Sürecinde Özel Eğitim Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Süreçlerine İlişkin Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 413-437.
  • Nilsson, L. (2021). Distance Education in High Schools in Sweden During Covid-19: Analysis of Students’ Perceptions.
  • Serçemeli, M., & Kurnaz, E. (2020). Covid-19 Pandemi Döneminde Öğrencilerin Uzaktan Eğitim Ve Uzaktan Muhasebe Eğitimine Yönelik Bakış Açıları Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 40-53.
  • Sezgin, S., & Fırat, M. Covid-19 Pandemisinde Uzaktan Eğitime Geçiş ve Dijital Uçurum Tehlikesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(4), 37-54.
  • Soysal, G. (2020). Koronavirüs Salgını ve Yaşlılık. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 290-301.
  • Tashakkori, A., & Creswell, J. W. (2007). The New Era of Mixed Methods. Journal of Mixed Methods Research, 1(1), 3-7.
  • T.C. Sağlık Bakanlığı (2020). Covid-19 (SARS-CoV2 Enfeksiyonu) Rehberi. Erişim: https://covid19bilgi. saglik. gov. tr/depo/rehberler/COVID-19_Rehberi. pdf (Erişim Tarihi: 16.07. 2020).
  • Telli, S. G., & Altun, D. (2020). Coronavirüs ve Çevrimiçi (Online) Eğitimin Önlenemeyen Yükselişi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(1), 25-34.
  • Uçkaç, K. (2020). Sağlık Meslek Lisesi Öğrencilerinde Covid-19 Pandemi Sürecine Bağlı Uzaktan Eğitimin Öğrenci Duygu Ve Davranışları Üzerindeki Etkileri. Sağlık Bilimlerinde Eğitim Dergisi, 3(1), 34-44.
  • Uluğ, F., & Kaya, Z. (1997). Uzaktan Eğitim Yaklaşımıyla İlköğretim.
  • Unesco. (2020). Unesco. Covid-19 Educational Disruption and Response. https://en.unesco.org/covid19/educationresponse
  • Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. (2020). İlkokul, Ortaokul ve Lise Öğrencileri İçin EBA ve TRT-EBA TV ile Uzaktan Eğitim Sürüyor. Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. https://yegitek.meb.gov.tr/www/ilkokul-ortaokul-ve-lise-ogrencileri-icin-eba-ve-trt-eba-tv-ile-uzaktan-egitim-suruyor/icerik/3037

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Bölüm Research Articles
Yazarlar

Ömer AKBEL Bu kişi benim
0000-0002-8405-3753
Türkiye


Metin BEŞALTI (Sorumlu Yazar)
ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-5569-0027
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 5, Sayı 2

Kaynak Göster

APA Akbel, Ö. & Beşaltı, M. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin uzaktan eğitim memnuniyet algıları üzerine bir araştırma . Studies in Educational Research and Development , 5 (2) , 126-147 . Retrieved from http://serd.artvin.edu.tr/tr/pub/issue/67360/1009238

88x31.pngStudies in Educational Research and Development (SERD) dergisi Creative Commons 4.0 ile lisanlanmıştır.