Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme

Hatice Çağlıyan; Yener Akman

EN TR

A Review of Immigrant Students' Adaptation to the Turkish Education System in the Context of Multiculturalism

Öz

In the past 15 years, more than three million immigrants approximately half of whom are of school age have arrived in Turkey. This situation has led to social, cultural, and economic changes in the country. It has been observed that this mass migration has also had significant effects in the field of education. It is believed that rapid and effective social cohesion between Turkish society and immigrants can be achieved through the education system. For this reason, Turkey has developed various projects, legal regulations, and teacher support programs to ensure immigrant students’ access to education. Accordingly, the policies, practices, and plans developed to integrate immigrant students into the education system have been analyzed. The study evaluates the adequacy of Turkey's education policies for immigrant students, problems in implementation, and suggested solutions. In this context, the Ministry of National Education first made legislative adjustments and then developed national and international policies to improve the process in schools and support immigrant students. The aim of this research is to examine how immigrant students adapt to the Turkish education system in the context of multiculturalism. In this study, secondary data were analyzed through a literature review, one of the qualitative research methods. The results show that although significant progress has been made in Turkey regarding the integration of immigrant students, issues such as legal barriers, language problems, the lack of multicultural education competence among school staff, and insufficient school support practices still persist. Accordingly, it is recommended to prioritize solving language-related challenges faced by immigrant students and to improve the competencies of school personnel to develop more inclusive educational practices. The findings indicate that developing a multicultural understanding of education, equipping teachers in this area, and implementing sustainable integration policies are of great importance for the academic success and social cohesion of immigrant students.

Anahtar Kelimeler

Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme

Öz

Özellikle son 15 yıllık süreçte Türkiye’ye yaklaşık yarısı okul çağında olan üç milyonu aşkın göçmen gelmiştir. Bu durum Türkiye’nin sosyal, kültürel ve ekonomik olarak değişimler yaşamasına neden olmuştur. Bu kitlesel göç hareketliliğinin, eğitim alanında da önemli etkiler yarattığı gözlemlenmiştir. Türk toplumu ile göçmenler arasındaki toplumsal uyumun hızlı ve etkili sağlanmasının eğitim sistemi aracılığıyla gerçekleşeceği düşünülmektedir. Bu sebepten dolayı Türkiye göçmen öğrencilerin eğitime erişimini sağlamak adına çeşitli projeler, mevzuat düzenlemeleri ve öğretmen destek programları geliştirmiştir. Bu doğrultuda, göçmen öğrencilerin eğitim sistemine entegrasyonunu sağlamak amacıyla geliştirilen politika, uygulama ve planlar analiz edilmiştir. Araştırmada, Türkiye'nin göçmen öğrencilere yönelik eğitim politikalarının yeterliliği, uygulamadaki sorunlar ve çözüm önerileri değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda Millî Eğitim Bakanlığı öncelikle mevzuat üzerinde düzenlemeler ve ardından okullarda sürecin iyileştirilmesine ve göçmen öğrencilerin desteklenmesine ilişkin ulusal ve uluslararası politikalar geliştirmiştir. Bu araştırmanın amacı, çok kültürlülük bağlamında göçmen öğrencilerin Türk eğitim sistemi içerisinde sisteme uyumlu hale gelmelerini incelemektir. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden literatür tarama bağlamında ikincil veriler üzerinden çıkarımlarda bulunulmuştur. Sonuç itibariyle Türkiye’de göçmen öğrencilerin uyumuna ilişkin önemli bir yol kat edildiği görülmekle birlikte; mevzuat, dil sorunu, okul personelinin çok kültürlü eğitim konusunda yetersizliği ve okul desteği uygulamalarının yeterince etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda başta göçmen öğrencilerin dil sorunlarının çözümü ve ardından okul personelinin yeterliliğinin artırılarak daha kapsayıcı eğitim uygulamalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Elde edilen bulgular, çok kültürlü bir eğitim anlayışının geliştirilmesinin, öğretmenlerin bu alanda donatılmasının ve sürdürülebilir entegrasyon politikalarının uygulanmasının, göçmen öğrencilerin eğitim başarıları ve sosyal uyumları açısından büyük önem taşıdığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Bu araştırma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

Ainscow, M. (2005). Developing inclusive education systems: What are the levers for change? Journal of Educational Change, 6, 109-124.
Akarçay, P. (2019). İsveç’te göçmen politikaları ve entegrasyon. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 207-222. http://dx.doi.org/10.17336/igusbd.446879
Akman, Y., & İmamoğlu Akman, G. (2017). The investigation of teachers’ multicultural education attitude according to the perception of social intelligence. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 34-48. https://doi.org/10.19126/suje.306954
Akman, Y., & İmamoğlu Akman, G. (2019). Analysing the academic, social and cultural aptitudes of Syrian students in chaotic context. In Ş. Ş. Erçetin, N. Ray & S. Sen (Eds.), Economic Growth and Demographic Transition in Third World Nations: A Chaos and Complexity Theory Perspective (pp. 179-195). USA: Apple Academic Press.
Akman, Y. (2020). An analysis of the relationship between teachers’ attitudes towards refugee students and their perceptions of multicultural education. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49, 247-262. http://doi.org/10.9779/pauefd.442061
Akman, Y. (2023). Kapsayıcı liderlik ve inovasyon. V. Batdı & S. Ayaz (Ed.), İnovasyon yönetimi ve inovatif metaverse devrimi içinde (s. 47-67). Ankara: Anı Yayıncılık.
Aksoy, Z. (2012) Uluslararası göç ve kültürlerarası iletişim. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(20), 292-303.
Alkhawaldeh, A. (2018). Syrian refugees’ children instructional challenges and solutions in Jordan: teachers’ and parents’ perspectives. Border Crossing, 8(2), 311-331. https://doi.org/10.33182/bc.v8i2.448

Arvasi, S. A. (2015). Eğitim sosyolojisi. İstanbul: Bilge Oğuz Yayınları.
Aybay, R. (2008). Vatandaşlık hukuku. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
Aydın, H., & Kaya, Y. (2019). Education for Syrian refugees: The new global issue facing teachers and principals in Turkey. Educational Studies, 55(1), 46-71. http://dx.doi.org/10.1080/00131946.2018.1561454
Aydın, S. (2020). Zorunlu eğitim çağındaki mülteci öğrencilerin eğitime uyum sürecinde Türkiye ve Kanada uygulamaları. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 2(2), 1-18.
Balcı, A. (2011). Çok kültürlü eğitimin yönetimi. C. Öztürk ve İ. Fındıkçı (Ed.), Prof. Dr. Yahya Akyüz’e armağan içinde(s. 1-13). Pegem Akademi.
Bali, B. B., & Gündoğdu, H. G. (2017). Merkezi yönetim tarafından uygulanan göç politikalarının bir analizi: Türkiye örneği. Uluslararası 11. Kamu Yönetimi Sempozyumu bildiri kitabı, Elazığ, 183-198.
Baltaş, A. (2010). Türk kültüründe yönetmek (15. baskı). Ankara: Remzi Yayınevi.
Banks, J. A. (Ed.). (2009). The Routledge international companion to multicultural education. New York: Routledge.
Bennett, C. (2001). Genres of research in multicultural education. Review of Educational Research, 71(2), 171-217.
Baran, R. (2002). Federal Almanya eğitim yapısı ve göçmen işçi çocuklarının eğitim sorunları. Erişim adresi: www.ozgurpolitika.org/2000/04/22/hab29.html
Başaran, E. (2017). Çok kültürlülük olgusunun Kanada örneği ekseninde incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(12), 237-253.
Birleşmiş Milletler (BM) (2017). Uluslararası göç raporu. Erişim adresi: http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/publications/migrationreport/docs/ MigrationReport2017.pdf
Block, K., Cross, S., Riggs, E., & Gibbs, L. (2014). Supporting schools to create an inclusive environment for refugee students. International Journal of Inclusive Education, 18(12), 1337-1355. http://dx.doi.org/10.1080/13603116.2014.899636
Bosch-Supan, A. (1987). The role of education: mobility ıncreasing or mobility impeding? NBER Working Paper No: 2329.
Bostancı, N. (2003). Toplum ve kültür. İ. Sezal (Ed.), Sosyolojiye giriş içinde. Martı Yayınları.
Bozkaya, H. (2020). Çok kültürlü sınıf ortamı ve aidiyet. Karefad, Çankırı Karatekin Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 8(2), 245-271.
Britannica. Turkey. Erişim adresi: https://www.britannica.com/place/Turkey
British Broadcasting Corporation News (BBC). (2023). İçişleri bakanı Yerlikaya Türk vatandaşı olan Suriyelilerin sayısının 238 bine yaklaştığını açıkladı. Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/articles/c1e29v09d3eo#:~:text=%C4%B0%C3%A7i%C5%9Fleri%20Bakan%C4%B1%20Ali%20Yerlikaya%2C%20TBMM%20Plan%20ve%20B%C3%BCt%C3%A7e,dolduran%20Suriyeli%20say%C4%B1s%C4%B1%20ise%20156%20bin%20987%22%20dedi
Bulut, M., & Sarıçam, H. (2017). Çokkültürlü eğitim sürecinde çokkültürlü kişilik: Okul öncesi örneklemi. Düsseldorf: Lap Lambert Academic Publishing.
Canyurt, D. (2015). Suriye gelişmeleri sonrası Suriyeli mülteciler: Türkiye’de riskler. Akademik Bakış Dergisi, 48, 127-146.
Castels, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler çağı: Modern dünyada uluslararası göç hareketleri (1. bs). (B. U. Bal, ve İ. Akbulut, Çev.) İstanbul: Kurtiş Matbaacılık.
Cırık, İ. (2008). Çok kültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 27-40.
Çağlar, A., & Onay, A. (2015). Göç ve uyum. B. D. Şeker, İ. Sirkeci & M. M. Yüceşahin (Ed.), Entegrasyon/uyum: kavramsal ve yapısal bir analiz içinde (s. 33-64). London: Transnational Press.
Çakı, A. (2018). Geçmişten bugüne Türkiye’nin göç politikası ve Suriyeli göçmenler bağlamında göç yönetişimi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Karaman.
Çelik, R. (2017). Adalet, kapsayıcılık ve eğitimde hakkaniyetli fırsat eşitliği. Fe Dergi, 9(2), 17-29. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000185
Çelikyay, H. H. (2017). 6458 Sayılı Kanun bağlamında yeni göç yönetimi: İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü örneği. Uluslararası 11. Kamu Yönetimi Sempozyumu bildiri kitabı, Elâzığ, 450- 470.
Coşkun, İ., & Emin, M. N. (2016). Education of Syrian children in Turkey: Policies for basic education. Middle East Journal of Refugee Studies, 1(2), 91-107. https://doi.org/10.12738/mejrs.2016.1.2.0005
Çoban, A. E., Karaman, N. G., & Doğan, T. (2016). Öğretmen adaylarının kültürel farklılıklara yönelik bakış açılarının çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 125-131.
Demir, S. (2012). Çok kültürlü eğitimin Erciyes Üniversitesi öğretim elemanları için önem derecesi. Turkish Studies 7(4), 1453-1475. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.3871
Demir-Başaran, S. (2019). Kapsayıcı eğitimin, hedefleri, içeriği ve uygulamaya yansımaları. O. Taneri (Ed.), Kuramdan uygulamaya kapsayıcı eğitim içinde (s. 67-92). Ankara: Pegem Akademi.
Demirhan, Y., & Aslan, S. (2015). Türkiye’nin sınır ötesi göç politikaları ve yönetimi. Birey ve Toplum Dergisi, 5(9), 23-62. https://doi.org/10.20493/bt.78101
Demirtaş-Zorbaz, S. (2016). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyumu: bir model testi (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Dönmez-Kara, C. Ö. (2015). Göç bağlamında uluslararası işbirliği ve Türkiye’nin politikaları (Yayımlanmamış doktora tezi). Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
Duman, T. (2019). Toplumsal uyum için eğitimin önemi: Türkiye’deki Suriyeliler örneği. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 41, 343-368. https://doi.org/10.21497/sefad.586638
Duruel, M. (2017). Suriyeli sığınmacıların Türk emek piyasasına etkileri fırsatlar ve tehditler. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(2), 207-222.
Ehntholt, K. A., & Yule, W. (2006). Practitioner review: assessment and treatment of refugee children and adolescents who have experienced war-related trauma. Journal of Child Psychologhy Psychiatry, 47, 1197-1210.
Emin, N. M. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi temel eğitim politikaları. SETA: Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı, (153). Turkuvaz Matbaacılık.
Er, A. R., & Bayındır, N. (2015). İlkokula giden mülteci çocuklara yönelik sınıf öğretmenlerinin pedagojik yaklaşımları. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 175-185. https://doi.org/10.20860/ijoses.08223
Erdem, H. H., & Günay M. (2014). Küreselleşme, çokküItürlülük ve insan hakları. İçinde İ. Kuçuradi (Ed.), Güneydoğu Avrupa’da kimlikler sorunu ve insan hakları içinde (s. 167-172). T.C. Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi ve UNESCO Felsefe ve İnsan Hakları Kürsüsü Yayınları.
Ergil, D. (1995). Çok kültürlülük, Türkiye ve yeni dünya düzeni. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 50(1), 201-208.
Erkal, M. E. (1984). Sosyal meselelerimiz ve sosyal değişme. İstanbul: Mayas Yayınları.
Furman, G. C., & Shields, C. M. (2003). How can educational leaders promote and support social justice and democratic community in schools? Paper presented at Annual Meeting of the American Educational Research Association, Chicago, USA.
Gay, G. (1994). A synthesis of scholarship in multicultural education. Erişim adresi: Kuzey Merkez Bölgesel Eğitim Laboratuvarı (ncrel.org)
Gorski, P. C. (2006). Complicity with conservatism: the de‐politicizing of multicultural and intercultural education. Intercultural Education, 17(2), 163-177.
Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2013). 2013 Türkiye göç raporu. Erişim adresi: 2013_yillik_goc_raporu.pdf göç idaresi başkanlığı.pdf
Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2019). Düzensiz Göç. Erişim adresi: https://www.goc.gov.tr/duzensiz-goc-istatistikler
Gül, V., & Kolb, S. (2009). Almanya'da yaşıyan genç Türk hastalarda kültürel uyum, iki kültürlülük ve psikiyatrik bozukluklar. Türk Psikiyatri Dergisi, 20(2), 138-143.
Gün, M., & Yüksel, S. (2021). Dünyada göçmen eğitimi politikaları bağlamında Türkiye’nin göçmen eğitimi sürecinin değerlendirilmesi ve çözüm önerileri. Milli Eğitim, 50(1), 1031-1053. https://doi.org/10.37669/milliegitim.960056
Güner, C. (2007). İltica konusunda Türkiye’nin yol haritası: Ulusal eylem planı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 56(4), 81-109.
Güven, E. D. (2005). Eğitim üzerine yinelenen eleştiriler, alternatif öneriler. Pivolka, 4(17), 6- 8.
Hadid A., & Hos, R. (2021). Syrian refugees in Turkey: (Un)equal opportunities in education. in: Aydin H., Langley W. (eds) Human rights in Turkey. Philosophy and Politics-Critical Explorations, 15, 5-8.
İnan, M., & Demir, M. (2018). Eğitimde fırsat eşitliği ve kamu politikaları: Türkiye üzerine bir değerlendirme. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 337-359.
İşigüzel, B., & Baldık, Y. (2019). Göçmen toplulukların eğitim sistemine katılımı sürecinde uygulanan eğitim ve dil politikalarının incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(2), 487-503.
Kabakuşak, D. (2014). Küresel göç yönetişimi çerçevesinde Türkiye’de göç olgusunun kurumsallaşması. Quo Vadis: Sosyal Bilimler Artvin Çoruh Üniversitesi Hopa Uluslararası Sosyal Bilimler Konferansı, Artvin.
Kağnıcı, D. Y. (2017). Suriyeli mülteci çocukların kültürel uyum sürecinde okul psikolojik danışmanlarına düşen rol ve sorumluluklar. İlköğretim Online, 16(4), 1768-1776. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.342990
Kahn, M. (2008). Multicultural education in the United States: reflection. Intercultural Education, 19(6), 527-536.
Kalkınma Bakanlığı (2014). Onuncu Kalkınma Planı 2014-2018 Göç Özel İhtisas Komisyonu Raporu. Ankara.
Karasu, M. A. (2016). Şanlıurfa’da yaşayan Suriyeli sığınmacıların kentle uyum sorunu. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 995-1014.
Kaya, İ., & Aydın, H. (2014). Çoğulculuk çokkültürlü ve çokdilli eğitim. Ankara: Anı Yayıncılık.
Kihtir, A. (2003). Avrupa Birliği’nin eğitim politikası (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Kiselev, N., Pfaltz, M., Schick, M., Bird, M., Pernille, H., Sijbrandij, M., & Morina, N. (2020). Problems faced by Syrian refugees and asylum seekers in Switzerland. Swiss Medical Weekly, 150(4344).
Kolbaşı-Muyan, G. (2019). Hollanda göçmen entegrasyonu politikaları: Liberalizmden neoliberalizme. Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(1), 177-192. https://doi.org/10.32331/sgd.582747
Köşk, U. C., & Özbek, Ç. (2017). Küreselleşme ve uluslararası göç ilişkisinde değişen göçmen algısı. Social Science Studies, 5(8), 247-265.
Lee, E. S. (1966). A theory of migration. Demography, 3, 47-57.
Marshall, C., & Rossman, G. B. (1989). Designing qualitative research: California: Sage.
MEB (2014). Yabancılara yönelik eğitim-öğretim hizmetleri genelgesi. Erişim adresi: http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1715.pdf
MEB (2018). Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan öğretmenler için el kitabı. Erişim adresi:https://oygm.meb.gov.tr/www/bakanligimizca-sinifinda-yabanci-uyruklu-ogrenci-bulunan-ogretmenler-icin-el-kitabi-yayinlandi/icerik/511
MEB (2019). Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü. Yabancı öğrenciler uyum sınıfları. Erişim adresi: http://mevzuat.meb.gov.tr/mevzuat-detay/V3NORmtrTDVwSUVKZysza0F5M3ZCZz09
Mutluer, M. (2003). Uluslararası göçler ve Türkiye. İstanbul: Çantay Kitabevi.
Nuth, M. (2018). Learning from experience: towards inclusive educational research in Cambodia. International Journal of Inclusive Education, 22(11), 1184-1196. doi:10.1080/13603116.2017.1418440.
Öz, V. (2001). Alman eğitim sistemi hakkında bilmek istedikleriniz. Erişim adresi: https://silo.tips/download/ana-okulu-ilkokul-ortagretim
Özben, Ş. (1991). Yurt dışından dönen işçi çocuklarının uyum problemlerinin okul başarılarına etkisi ve Türkiye’de yetişen öğrencilerle karşılaştırılması. Yayınlanmamış doktora tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Özcan, A. S. (2018). Çokkültürlülük bağlamında Türkiye’nin Suriyeli öğrencilere yönelik eğitim politikası. Pesa Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 18-29.
Özer, Y. Y., Komşuoğlu, A., & Ateşok, Z. Ö. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: sorunlar ve çözüm önerileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(37), 76-110. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.11696
Öztürk, M., Tepetaş Cengiz, G. Ş., Köksal, H., & İrez, S. (2017). Aktekin, S. (Ed.). Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan öğretmenler için el kitabı içinde. Ankara: MEB.
Pang, V. O. (2001). Multicultural education: A caring centered, reflective approach. New York: McGraw Hill.
Parekh, B. (2002). Çokkültürlülüğü yeniden düşünmek. (çev. B. Tanrıseven). Phoenix.
PICTES (2016). Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonunun desteklenmesi projesi. Erişim adresi: https://piktes.gov.tr/cms/
Polat, İ., & Kılıç, E. (2013). Türkiye’de çok kültürlü eğitim ve çok kültürlü eğitimde öğretmen yeterlilikleri. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 352-372.
Pugh, K., Every, D., & Hattam, R. (2012). Inclusive education for students with refugee experience: whole school reform in a South Australian primary school. Australian Educational Researcher, 39, 125-141.
Rapp, D. (2002). Social justice and the importance of rebellious imaginations. Journal of School Leadership, 12(3), 226-245.
Sağıroğlu, A. Z. (2015). Türkiye’nin değişen göç karakteri. Sosyoloji Divanı Dergisi, 3(6), 9-30.
Sakız, H. (2016). Göçmen çocuklar ve okul kültürleri: Bir bütünleştirme çalışması. Göç Dergisi, 3(1), 65- 81. https://doi.org/10.33182/gd.v3i1.555
Saklan, E. (2018). Türkiye’deki Suriyeli eğitim çağı çocuklarının eğitim süreçleri üzerine bir çözümleme ( Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Santamaria, L. J. (2014). Critical change for the greater good: multicultural perceptions in educational leadership toward social justice and equity. Educational Administration Quarterly, 50(3) 347- 391.
Seydi, A. R. (2014). Türkiye’nin Suriyeli sığınmacıların eğitim sorununun çözümüne yönelik izlediği politikalar. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 267-305.
Shani, M., & Hebel, O. (2016). Educating towards Inclusive Education: Assessing a Teacher-Training Program for Working with Pupils with Special Educational Needs and Disabilities (SEND) Enrolled in General Education Schools. International Journal of Special Education, 31(3), 1-23.
Shaw, B. (1988). The incoherence of multicultural education. British Journal of Educational Studies, 36(3), 250-259.
Sirkeci, İ., & Yüceşahin, M. (2014). Türkiye’de göç çalışmaları. Göç Dergisi, 1(1), 1-10.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB). (2019). On birinci kalkınma planı 2019-2023. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf
Sözer, M. A., & Işıker, Y. (2021). Suriyeli öğrencilerin eğitim süreçlerinde öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 183-200. https://doi.org/10.31592/aeusbed.803095
Szaflarski, M., & Baudry, S. (2019). The effects of perceived discrimination on immigrant and refugee physical and mental health. Advances in Medical Sociology, 19, 173-204. https://doi.org/10.1108%2FS1057-629020190000019009
Şahin, M. (2019). Kültür değişimleri ve eğitim. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(3), 458-466.
Şimşek, H., Dağıstan, A., Şahin, C., Koçyiğit, E., Dağıstan Yalçınkaya G., Kart, M., & Dağdelen, S. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında Türkiye’de temel eğitim programlarında çokkültürlülüğün izleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 177-197. https://doi.org/10.31592/aeusbed.563388
Şimşek, H. (2020). Dezavantajlı grupların ve öğrencilerin hak ve sorumlulukları. T. Aytaç, Eğitim hukuku. Ankara: Pegem Akademi.
Şimşir, Z., & Dilmaç, B. (2018). Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim gördüğü okullarda öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. İlköğretim Online, 17(2), 1116- 1134. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.419647
Şirin, S. R., & Rogers-Şirin, L. (2015). The educational and mental health needs of Syrian refugee children. Migration Policy Institute: Washington, DC, USA. https://www.migrationpolicyinstitute-europe.com/sites/default/files/publications/FCD-Sirin-Rogers-FINAL.pdf
Taştan, C., & Çelik, Z. (2017). Türkiye’de Suriyeli çocukların eğitimi: güçlükler ve öneriler. Ankara: Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi.
Tuncel, G., & Balcı, A. (2016). Çokkültürlülük ve barış eğitimi için model geliştirme. Kesit Akademi Dergisi, 2(6), 41-60.
Türk Dil Kurumu (2023). “Göç”. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
Türk Dil Kurumu (2023). “Göçmen”. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). 2020. İstatistik veri portalı. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Search/Search?text=g%C3%B6%C3%A7&dil=1
Uluslararası Göç Örgütü (IOM). (2020). Dünya göç raporu. Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-59490801
Uluslararası Mülteci Hakları Derneği. Hangi ülkede ne kadar mülteci var? Erişim adresi: https://umhd.org.tr/page/hangi-ulkede-ne-kadar-multeci-var/341
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. Erişim adresi: https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld/publication
Uygur, N. (1996). Kültür kuramı. Ankara: Yapı Kredi Yayınları.
Ünlü İ., & Örten H. (2013). Öğretmen adaylarının çok kültürlülük ve çok kültürlü eğitime yönelik algılarının incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 287-302.
Vallee, D. (2017). Student engagement and inclusive education: Reframing student engagement. International Journal of Inclusive Education, 21(9), 920-937. http://dx.doi.org/10.1080/13603116.2017.1296033
Worbs, S. (2003). The second generation in Germany: between school and labor market. The International Migration Review, 37(4), 1011-1038.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çok Kültürlü Eğitim

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Hatice Çağlıyan ^*
0000-0001-7361-2452
Türkiye

Yener Akman
0000-0002-6107-3911
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA54TE75TH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çağlıyan, H., & Akman, Y. (2025). Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme. Studies in Educational Research and Development, 9(2), 192-223. https://izlik.org/JA54TE75TH

AMA

1.Çağlıyan H, Akman Y. Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme. SERD. 2025;9(2):192-223. https://izlik.org/JA54TE75TH

Chicago

Çağlıyan, Hatice, ve Yener Akman. 2025. “Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme”. Studies in Educational Research and Development 9 (2): 192-223. https://izlik.org/JA54TE75TH.

EndNote

Çağlıyan H, Akman Y (01 Aralık 2025) Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme. Studies in Educational Research and Development 9 2 192–223.

IEEE

[1]H. Çağlıyan ve Y. Akman, “Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme”, SERD, c. 9, sy 2, ss. 192–223, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54TE75TH

ISNAD

Çağlıyan, Hatice - Akman, Yener. “Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme”. Studies in Educational Research and Development 9/2 (01 Aralık 2025): 192-223. https://izlik.org/JA54TE75TH.

JAMA

1.Çağlıyan H, Akman Y. Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme. SERD. 2025;9:192–223.

MLA

Çağlıyan, Hatice, ve Yener Akman. “Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme”. Studies in Educational Research and Development, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 192-23, https://izlik.org/JA54TE75TH.

Vancouver

1.Hatice Çağlıyan, Yener Akman. Çok Kültürlülük Bağlamında Göçmen Öğrencilerin Türk Eğitim Sistemine Uyumuna İlişkin Bir Derleme. SERD [Internet]. 01 Aralık 2025;9(2):192-223. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54TE75TH

Bilimsel makaleler İngilizce veya Türkçe olarak gönderilebilir. Dergi, bu dillerden herhangi birindeki makaleleri kabul etmektedir. SERD'de etik kaygılara özel bir önem verilecektir. Dergiye gönderilen tüm yazılar, değerlendirme sürecine kabul edilmeden önce özgünlük açısından kontrol edilecektir. SERD makalelerden gönderim sırasında veya inceleme sürecinde veya kabul edildikten sonra ücret almaz. Daha fazla bilgi için aşağıdaki Makale Biçimlendirme Yönergelerine bakın.

Makale Format Yönergeleri

Dosya formatı
Makale dosyası MS Word dosya formatında ve .doc veya .docx dosya uzantılı olmalıdır.

Sayfa Biçimlendirme
Yazılar, ISO standartlarında A4 kağıda, üstten 3 cm, soldan, sağdan ve aşağıdan 2,5 cm kenar boşlukları olacak şekilde formatlanmalıdır.

Makalenin Başlığı
Makalenin başlığı 16 punto Times New Roman yazı tipinde, ilk harf hariç koyu ve küçük harflerle yazılmalıdır. Örneğin,

"Probleme dayalı öğrenme etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin matematik başarılarına etkisi"

Başlıklar
Birinci düzey başlıklar 12 punto Times New Roman yazı tipinde koyu olarak yazılmalıdır. İkinci düzey başlıklar 12 punto Times New Roman yazı tipinde italik olarak yazılmalıdır. Başlıklar sola hizalı olmalıdır.

Ana Gövde
Alıntı ve referansları içeren ana gövde Times New Roman 12 punto olarak ayarlanmıştır. Ana gövdedeki metin iki yana yaslı (sola ve sağa hizalı) olmalıdır. Tablo ve şekillerdeki yazılar Times New Roman yazı tipinden 10 puntodan küçük olmamalıdır.

Makale Uzunluğu
Makalelerin 40 sayfayı geçmemesi beklenmektedir (referanslar ve ek materyaller hariç). Ana gövde 1,5 satır aralıklı olmalıdır. Tablo ve şekillerdeki yazılar tek aralıklı olabilir. Ayrıca paragraflardan sonra 12 punto boşluk bırakılmalıdır.

Özet ve Anahtar Kelimeler
Özet 250-300 kelime ile sınırlandırılmalıdır. Özetten hemen sonra yer alan üç ila beş anahtar kelime bulunmalıdır. Özet ve Anahtar Kelimeler Times New Roman yazı tipinde 10 punto olacak şekilde ayarlanmıştır.

Tablolar ve Şekiller
Tablolar APA stilinde olmalıdır. Tablo başlığı tablonun üzerinde yer almalıdır. Şekiller en az 600 dpi ile JPG veya PNG dosya formatında olmalıdır. Şekil başlığı şeklin altında yer almalıdır. Şekiller ve başlıkları sayfanın ortasına hizalanmalıdır.

Referanslar
Kaynaklar, 1 cm asılı girinti ile APA stilini takip etmelidir. Kaynaklar tek aralıklı olmalıdır. Örneğin,

De Jong, T., Linn, M. C. ve Zacharia, Z. C. (2013). Fen ve mühendislik eğitiminde fiziksel ve sanal laboratuvarlar. İlim, 340(6130), 305-308.