Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi

Süleyman Kahiloğulları; Recep Çetin; Ramazan Çeken; Hasan Özcan; Tuncay Tunç

EN TR

Comparison of longitudinal studies in science education in terms of methodological characteristics

Öz

Studies conducted to examining scientific research published in the field of science education are important in terms of contributing to the recognition of the methodological features that are frequently or limitedly preferred in related studies. From such factors, longitudinal studies are limited studies due to cost and long duration. In this study, longitudinal studies on science education were examined in terms of methodological features, year of publication, philosophical basis, data collection technique, number of participants, target group and data collection process. In the research, which was carried out in accordance with the qualitative study approach, the relevant researches carried out in Turkey from 2004 to 2021 were examined by document analysis. The results reveal that no longitudinal studies have been carried out for science education from the second half of 2020 to 2021. For the 21 longitudinal studies discussed, it can be stated that it is not carried out with secondary school students, who are among the target groups of science education. In addition, it has been determined that more place is given to pre-service teachers who continue their education in the relevant field and the teachers and teachers as the target participants in these studies. These results may offer some perspectives on how researchers working in the related field can identify the target group in their longitudinal research and how they can combine research processes and new opportunities provided by technology.

Anahtar Kelimeler

Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi

Öz

Fen bilimleri eğitimi alanında yayımlanmış olan bilimsel araştırmaların incelenmesine yönelik olarak gerçekleştirilen çalışmalar, ilgili araştırmalarda sıklıkla veya sınırlı düzeyde tercih edilen yöntemsel özelliklerin neler olduğunun fark edilmesine katkı sunması bakımından önem taşımaktadır. Bunlardan boylamsal araştırmalar, maliyetli olması ve uzun sürmesi gibi nedenler ile sınırlı düzeyde gerçekleştirilen çalışmalardır. Nitel araştırma desenine uygun olarak yürütülen bu çalışmada, 2004 ve 2021 yılları arasında yurt içinde gerçekleştirilmiş araştırmalar doküman analizi ile yayımlandığı yıl, dayandığı felsefi temel, veri toplama tekniği, katılımcı sayısı, hedef kitle ve veri toplama süreci bağlamında incelenmiştir. Sonuçlar, 2020 yılının ikinci yarısından 2021 yılına kadar fen eğitimine yönelik olarak herhangi bir boylamsal çalışmanın gerçekleştirilmediğini ortaya koymaktadır. Ele alınan 21 adet boylamsal çalışma için genel olarak fen eğitiminin hedef kitlelerinden olan ortaokul öğrencileri ile gerçekleştirilmediği ifade edilebilir. Bunun yanında, söz konusu çalışmalarda ilgili alanda öğrenimlerine devam etmekte olan öğretmen adaylarına ve öğretmenlere daha çok yer verildiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ilgili alana yönelik olarak çalışan araştırmacılarının boylamsal araştırmalarında hedef kitle belirlemelerine ve araştırma süreçleri ile teknolojinin sağladığı yeni olanakları nasıl birleştirebileceklerine yönelik bazı bakış açıları sunabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktaş, S. (2016). Ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf fen bilimleri dersi öğretim programlarının öğrencilerin bilimsel süreç becerileri, duygusal zekâları, bilişsel stilleri ve akademik başarılarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı, Hatay.
Ayvar, İ. (2019). Etkili harmanlanmış öğrenme ortamının fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel araştırma-sorgulama temalarını anlamaları üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Uşak Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı, Uşak.
Bektaş, Ö. & Zabun, E. (2019). Vatandaşlık eğitiminde değerler karşılaştırması: Türkiye ve Fransa. Değerler Eğitimi Dergisi, 17(37), 247-289.
Bıkmaz, F. (2017). Öğretmen adaylarının öğretme-öğrenme anlayışları ve bilimsel epistemolojik inançlarının araştırılması: Boylamsal bir çalışma. Eğitim ve Bilim, 42(189).
Bursal, M. (2013). İlköğretim öğrencilerinin 4-8. sınıf fen akademik başarılarının boylamsal incelenmesi: Sınıf düzeyi ve cinsiyet farklılıkları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(2), 1141-1156.
Bursal, M., Buldur, S. ve Dede, Y. (2015). Alt Sosyo-Ekonomik Düzeyli İlköğretim Öğrencilerinin 4-8. Sınıflar Fen ve Matematik Ders Başarıları: Cinsiyet Perspektifi. Eğitim ve Bilim, 40(179), 133-145. 01. 06. 2021 tarihinde http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/2913/1039 adresinden erişilmiştir.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Ekgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Canbazoğlu Bilici, S ve Baran, E. (2015). Fen bilimleri öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisine yönelik öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi: Boylamsal bir araştırma. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 285-306. 01.06.2021 tarihinde http://www.gefad.gazi.edu.tr/tr/pub/issue/6772/91170 adresinden erişilmiştir.

Çakır, K. B. (2004). İlköğretimin farklı seviyelerinde bazı temel kimya kavramlarının anlaşılma düzeylerinin belirlenmesi: Boylamsal bir çalışma. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı, Trabzon.
Çalık, M., Ünal, S., Coştu, B. & Karataş, F.Ö. (2008). Trends in Turkish science education. Essays in Education, 24, 23-45.
Xxxx, R. (20xx). xxxKonferansı, x-x xxx 2021, xxx Üniversitesi, İstanbul.
Demirhan, E., Önder, İ. ve Beşoluk, Ş. (2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının bilimsel yaratıcılık ve akademik başarılarının yıllara göre değişimi. Kastamonu Education Journal, 26(3), 685-696. doi:10.24106/kefdergi.373323
Doğan, Ö. K. (2014). Mesleğe yeni başlayan fen öğretmenlerinin pedagojik ve epistemolojik inançları ve sınıf içi uygulamaları: Boylamsal durum çalışması. Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Anabilim Dalı Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı, İstanbul.
Emrahoğlu, Y. ve Öztürk, A . (2009). Fen bilgisi öğretmen adaylarının astronomi kavramlarını anlama seviyelerinin ve kavram yanılgılarının incelenmesi üzerine boylamsal bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1), 165-180. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/70628 adresinden erişilmiştir.
Erdaş, E., Aksüt, P. ve Aydın, F. (2015).Fen ve teknoloji öğretim programlarının teknoloji okuryazarlığı boyutları açısından incelenmesi: boylamsal bir çalışma. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 132-146. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/17434 adresinden erişilmiştir.
Gencer, A. S., Sevim, S., ve Kaska, A. (2015). Genel biyoloji laboratuvarında Vee diyagramı uygulaması: Fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarılarının, öz-yeterlik inançlarının ve tutumlarının boylamsal olarak değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(52). 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/70628 adresinden erişilmiştir.
Göktaş̧, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E, Arpacık, Ö., Yıldırım, G. ve Reisoğlu, İ. (2012). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler: 2000-2009 dönemi makalelerinin içerik analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 177-199.
Güngör,B. (2009). İnsanda sindirim sistemi konusunda ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin kavram yanılgılarının kökenlerinin belirlenmesine yönelik boylamsal bir çalışma. Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
Kahraman, S. (2020). Fen bilimleri öğretmen adaylarının biyoteknoloji, genetik mühendisliği ve klonlama kavramlarına ilişkin algılarının incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 14(1), 57-83. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/balikesirnef/issue/55528/576192 adresinden erişilmiştir.
Kaya, H. P. (2019). Türkiye’de denetim alanında yazılmış olan doktora tezlerinin değerlendirilmesi (1995-2018). Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2). 556-576.
Kıral, B. & Çilek, A. (2020). 2023 Vizyon Belgesi’nin karakter eğitimi bakımından değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(225), 5-22.
Kıryak, Z., Candaş, B., Çalık, M. ve Zeybek, Ö. (2020). Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik zihinsel imajlarının belirlenmesi: Bir sınıflar arası karşılaştırma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 468-490.
Kula, F. Ve Sadi, Ö. (2016). Türk fen bilimleri eğitiminde araştırma ve yönelimler: 2005 – 2014 yılları arası bir içerik analizi. İlköğretim Online, 15(2), 594-614.
La Velle, L., Newman, S., Montgomery, C., & Hyatt, D. (2020). Initial teacher education in England and the Covid-19 pandemic: Challenges and opportunities. Journal of Education for Teaching, 46(4), 596-608.
Lei, J., & Zhao, Y. (2007). Technology uses and student achievement: A longitudinal study. Computers & Education, 49(2), 284-296.
Özata Yücel, E. ve Özkan, M. (2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının çevre sorunları algılarındaki değişimin incelenmesi: Kocaeli örneği. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44, 146-160. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/475578 adresinden erişilmiştir.
Özcan, C. ve Çalışkan, İ. (2020). Fen eğitimi alanındaki araştırmaların konu ve yöntem açısından incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 2(1), 101-111.
Parlaktaş, B. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının laboratuvar öğrenme ortamı, bilişsel esneklikleri ve sosyal sorun çözme becerilerine yönelik algılarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Aydın.
Pirpiroğlu, İ. ve Doğru, M. (2015). Fen bilimleri öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerinin boylamsal olarak incelenmesi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 2, 313-329. doi:10.13114/MJH.2015214575
Saraç, H. (2017). Temel eğitim düzeyindeki öğrencilerin dünya ve evren konularına ilişkin tutumlarının incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 25-40. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/432722 adresinden erişilmiştir.
Savran Gencer, A, Sevim, S, Kaska, A . (2015). Genel biyoloji laboratuvarında Vee diyagramı uygulaması: Fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarılarının, öz-yeterlik inançlarının ve tutumlarının boylamsal olarak değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(52), 183-202. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/70628 adresinden erişilmiştir.
Taşdere, A. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğasına yönelik pedagojik alan bilgisi gelişimlerinin incelenmesi. Doktora Tezi. Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı, Trabzon.
Taşdere, A., Özsevgeç, T. ve Türkmen, L. (2014). Bilimin doğasına yönelik tamamlayıcı bir ölçme aracı: Kelime ilişkilendirme testi. Fen Eğitimi ve Araştırmaları Derneği, Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 2(2), 129-144. 01.06.2021 tarihinde https://dergi.fead.org.tr/wp-content/uploads/V-FenTekE_D1811-Ahmet-Tesdere.pdf adresinden erişilmiştir.
Williamson, B., Eynon, R., & Potter, J. (2020). Pandemic politics, pedagogies and practices: digital technologies and distance education during the coronavirus emergency. Learning, Media and Technology, 45(2), 107-114. https://doi.org/10.1080/17439884.2020.1761641
Yücel, E. Ö., ve Özkan, M. (2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının çevre sorunları algılarındaki değişimin incelenmesi: Kocaeli örneği. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(44), 146-160. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/475578 adresinden erişilmiştir.
Yeşildağ-Hasançebi, F. ve Günel, M. (2014). Farklı perspektiflerden argümantasyon tabanlı öğrenme yaklaşımının bilim öğrenme üzerine etkilerinin derinlemesine incelenmesi. Journal of Research in Education and Society, 1(1), 23-44. 01.06.2021 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/etad/issue/26382/277988 adresinden erişilmiştir.
Zeegers, P. (2001). Approaches to learning in science: A longitudinal study. British Journal of Educational Psychology, 71(1), 115-132.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Süleyman Kahiloğulları
0000-0003-0299-9340
Türkiye

Recep Çetin
0000-0002-3247-0117
Türkiye

Ramazan Çeken ^*
0000-0003-3584-7132
Türkiye

Hasan Özcan
0000-0002-4210-7733
Türkiye

Tuncay Tunç
0000-0002-3576-2633
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

9 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA77NE29XS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kahiloğulları, S., Çetin, R., Çeken, R., Özcan, H., & Tunç, T. (2022). Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi. Studies in Educational Research and Development, 6(1), 1-19. https://izlik.org/JA77NE29XS

AMA

1.Kahiloğulları S, Çetin R, Çeken R, Özcan H, Tunç T. Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi. SERD. 2022;6(1):1-19. https://izlik.org/JA77NE29XS

Chicago

Kahiloğulları, Süleyman, Recep Çetin, Ramazan Çeken, Hasan Özcan, ve Tuncay Tunç. 2022. “Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi”. Studies in Educational Research and Development 6 (1): 1-19. https://izlik.org/JA77NE29XS.

EndNote

Kahiloğulları S, Çetin R, Çeken R, Özcan H, Tunç T (01 Haziran 2022) Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi. Studies in Educational Research and Development 6 1 1–19.

IEEE

[1]S. Kahiloğulları, R. Çetin, R. Çeken, H. Özcan, ve T. Tunç, “Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi”, SERD, c. 6, sy 1, ss. 1–19, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77NE29XS

ISNAD

Kahiloğulları, Süleyman - Çetin, Recep - Çeken, Ramazan - Özcan, Hasan - Tunç, Tuncay. “Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi”. Studies in Educational Research and Development 6/1 (01 Haziran 2022): 1-19. https://izlik.org/JA77NE29XS.

JAMA

1.Kahiloğulları S, Çetin R, Çeken R, Özcan H, Tunç T. Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi. SERD. 2022;6:1–19.

MLA

Kahiloğulları, Süleyman, vd. “Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi”. Studies in Educational Research and Development, c. 6, sy 1, Haziran 2022, ss. 1-19, https://izlik.org/JA77NE29XS.

Vancouver

1.Süleyman Kahiloğulları, Recep Çetin, Ramazan Çeken, Hasan Özcan, Tuncay Tunç. Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi. SERD [Internet]. 01 Haziran 2022;6(1):1-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77NE29XS